Kariyerde ilerlemek, yalnızca çok çalışmak, yıllarca aynı iş yerinde kalmak veya bir gün terfi etmeyi beklemekle gerçekleşmez. İş hayatında gerçekten ilerlemek için kariyer hedefinizi belirlemeniz, yeni beceriler kazanmanız, sorumluluk almanız ve yaptığınız işin sonucunu sahiplenmeniz gerekir.
Bazen kariyerimizin önündeki engeller çalışma ortamından veya yöneticilerden kaynaklanabilir; bazen de kendi alışkanlıklarımız ilerlememizi yavaşlatır. Daha başlamadan “Ben bunu yapamam” demek, hatalarda sürekli başkalarını suçlamak, gelişime kapalı kalmak veya yıllarca aynı işi hiçbir şey eklemeden sürdürmek bunlardan bazılarıdır.
Bu nedenle kariyerde ilerlemenin ilk adımı yalnızca daha fazla çalışmak değil, doğru yönde geliştiğinizden emin olmaktır.
Çünkü yıllarca merdiven çıkabilirsiniz; önemli olan merdivenin doğru duvara dayanmasıdır.
Özellikle yeni bir görevle karşılaştığımızda daha başlamadan:
“Ben bunu yapamam.”
demek kolaydır.
Elbette her işi yapabilecek bilgiye veya deneyime sahip olmak zorunda değiliz. Ancak “Bunu bilmiyorum” ile “Bunu yapamam” aynı şey değildir.
Birincisi öğrenmenin başlangıcıdır.
İkincisi ise daha başlamadan kapıyı kapatabilir.
Kariyerinizde Nereye Gitmek İstediğinizi Belirleyin
Kariyerinizde ilerlemek istiyorsanız önce ilerlemenin sizin için ne anlama geldiğini belirlemeniz gerekir.
Herkes için kariyer gelişimi yöneticilik anlamına gelmez.
Bir çalışan için daha yüksek bir pozisyona yükselmek, başka biri için alanında uzmanlaşmak, daha yüksek gelir elde etmek, farklı bir sektöre geçmek veya daha fazla sorumluluk almak kariyer hedefi olabilir.
Bu nedenle kendinize şu soruyu sorun:
“Birkaç yıl sonra bugünden farklı olarak ne yapıyor olmak istiyorum?”
Cevabınız ne kadar somut olursa atmanız gereken adımları belirlemek de o kadar kolaylaşır.
İş hayatında daha önce yapmadığınız görevlerle karşılaşmanız normaldir.
Yeni bir program öğrenmeniz, sunum yapmanız, müşterilerle görüşmeniz veya daha önce yönetmediğiniz bir projede sorumluluk almanız gerekebilir.
İlk tepkiniz “Bunu yapamam” olursa kendinizi geliştirebileceğiniz birçok fırsatı daha denemeden kaybedebilirsiniz.
Bunun yerine:
“Bunu yapabilmek için ne öğrenmem gerekiyor?”
diye sorun.
Bu küçük değişiklik problemi ortadan kaldırmaz. Ama problemi öğrenilebilir parçalara ayırmanızı sağlar.
Kimse işe başladığı ilk gün her şeyi bilmiyordu.
Bazıları bunu zamanla unutuyor, mesele biraz da bu. ?
Her Sorunda Başkalarını Suçlamayın
İş hayatında her başarısızlığın sorumlusu siz değilsiniz.
Kötü yönetim, yetersiz kaynak, gerçekçi olmayan hedefler, yanlış kararlar veya ekip içerisindeki problemler gerçekten işinizi zorlaştırabilir.
Ancak her olumsuz sonuçta otomatik olarak başka birini suçlamak da gelişiminizi engeller.
Bir iş istediğiniz gibi sonuçlanmadığında önce şunlara bakın:
Benim kontrolümde olan neydi?
Neyi daha farklı yapabilirdim?
Aynı durum tekrar yaşanırsa neyi değiştirebilirim?
Sorun gerçekten başka bir kişiden veya süreçten kaynaklanıyorsa bunu kişiselleştirmek yerine somut biçimde ortaya koyun.
“Ahmet yüzünden proje battı.”
demek yerine:
“Gerekli veri zamanında ulaşmadığı için rapor iki gün gecikti. Bundan sonraki projelerde veri teslim tarihini ara kontrol noktalarıyla takip etmemiz gerekiyor.”
demek problemi çözmeye çok daha yakındır.
İş hayatında suçlu bulmak bazen birkaç dakika sürer.
Çözüm bulmak biraz daha fazla emek ister.
Önünüze Ulaşılabilir Hedefler Koyun
“Kariyerimde başarılı olmak istiyorum” bir istek olabilir ama tek başına iyi bir kariyer hedefi değildir.
Hedefinizi mümkün olduğunca somutlaştırın.
Örneğin:
“Yabancı dilimi geliştireceğim.”
yerine:
“Önümüzdeki bir yıl içerisinde İngilizcemi iş toplantılarına aktif katılabileceğim seviyeye getireceğim.”
daha uygulanabilir bir hedeftir.
Aynı şekilde:
“Yönetici olmak istiyorum.”
yerine önce hangi deneyimleri kazanmanız gerektiğini belirleyin.
Ekip yönetimi mi?
Proje sorumluluğu mu?
Bütçe yönetimi mi?
Müşteri ilişkileri mi?
Teknik uzmanlık mı?
Kariyer hedefi koymanın amacı duvara güzel bir cümle asmak değildir.
Yarın ne yapacağınızı belirlemektir.
Ayrıntıları Atlamayın
İş hayatında küçük görünen ayrıntılar bazen büyük sonuçlar doğurabilir.
Yanlış gönderilen bir fiyat, kontrol edilmeden teslim edilen rapor, unutulan toplantı, yanlış müşteriye gönderilen e-posta veya atlanan bir sözleşme maddesi ciddi zaman ve para kaybına neden olabilir.
Ancak burada önemli bir denge vardır.
Detaylara dikkat etmek ile her ayrıntıda boğulmak aynı şey değildir.
İyi çalışan, her noktayı sonsuza kadar kontrol eden kişi değil; hangi ayrıntının sonucu değiştireceğini bilen kişidir.
Özellikle kritik işlerde kontrol listeleri kullanmak, teslimden önce son kontrol yapmak ve önemli tarihleri sistemli biçimde takip etmek hata riskini azaltır.
“Ben zaten hatırlıyorum” sistemi ise genellikle ilk unutulan işte emekliye ayrılır.
Yalnızca Görevinizi Değil, Sonucu Düşünün
İş hayatında bazı çalışanlar kendilerine verilen görevi tamamlamaya odaklanırken bazıları yapılan işin sonucuna da bakar.
Aradaki fark kariyer açısından önemlidir.
Bir raporu hazırlayıp göndermek göreviniz olabilir.
Ancak rapordaki verilerin doğru olup olmadığını kontrol etmek, karar vericinin ihtiyaç duyduğu bilgiyi kolayca görebilmesini sağlamak ve gerekli noktaları açıklamak işin sonucunu sahiplenmektir.
Kariyerinde ilerleyen çalışanların önemli özelliklerinden biri yalnızca:
“Benden isteneni yaptım.”
demek yerine:
“Bu iş hangi sonucu üretmeli?”
sorusunu sormalarıdır.
Yıllarca aynı işi yapmış olmak tek başına kariyer gelişimi değildir.
Kullandığınız teknolojiler, iş yapış biçimleri ve işverenlerin çalışanlardan beklediği beceriler değişebilir.
Özellikle dijital araçlar ve yapay zekâ birçok meslekte günlük çalışma biçimini dönüştürüyor. Bu nedenle kendi alanınızdaki değişiklikleri takip etmek artık kariyer gelişiminin doğal bir parçasıdır.
Yeni bir araç öğrenmek, mesleğinizle ilgili eğitim almak, yabancı dilinizi geliştirmek veya yapay zekâyı işinizde nasıl kullanabileceğinizi öğrenmek sizi daha değerli hale getirebilir.
Ama sertifika biriktirmeyi kariyer gelişimiyle karıştırmayın.
Önemli olan kaç eğitim aldığınız değil, öğrendiklerinizle ne yapabildiğinizdir.
Yaptığınız İşin Görünür Olmasını Sağlayın
İyi çalışmak önemlidir ancak yaptığınız işin sonuçlarının doğru kişiler tarafından bilinmesi de gerekir.
Bu, sürekli kendinizden bahsetmeniz veya her başarıyı büyük bir gösteriye dönüştürmeniz anlamına gelmez.
Tamamladığınız projeleri, elde ettiğiniz sonuçları ve aldığınız sorumlulukları gerektiğinde açık biçimde ifade edin.
Özellikle performans görüşmelerinde:
“Bu yıl çok çalıştım.”
demek yerine hangi projelerde görev aldığınızı, hangi problemi çözdüğünüzü ve hangi sonucu elde ettiğinizi anlatın.
Çünkü yöneticiniz aynı anda birçok çalışanı ve işi takip ediyor olabilir.
İyi iş kendi kendine konuşur derler ama bazen sesi biraz kısık çıkabiliyor.
Geri Bildirim Almaktan Kaçmayın
Yalnızca neyi iyi yaptığınızı değil, neyi geliştirmeniz gerektiğini de öğrenin.
Yöneticinizden veya birlikte çalıştığınız kişilerden somut geri bildirim isteyin.
“Benim hakkımda ne düşünüyorsunuz?”
yerine:
“Bu projedeki çalışmamda sizce geliştirmem gereken en önemli nokta neydi?”
sorusu çok daha işe yarar bir cevap üretir.
Her geri bildirimi doğru kabul etmek zorunda değilsiniz. Ancak benzer eleştirileri farklı kişilerden tekrar tekrar duyuyorsanız üzerinde düşünmekte fayda vardır.
Üçüncü kişi de aynı şeyi söylüyorsa artık evrenin size özel bir komplosu olma ihtimali biraz düşmüştür.
İş İlişkilerinizi Güçlendirin
Kariyer yalnızca yaptığınız işlerden oluşmaz.
Birlikte çalıştığınız insanlarla nasıl iletişim kurduğunuz, güvenilir olup olmadığınız, verdiğiniz sözleri yerine getirip getirmediğiniz ve ekip içerisinde nasıl davrandığınız da profesyonel itibarınızı oluşturur.
İş arkadaşlarınızla iyi ilişkiler kurmak için herkesle çok yakın arkadaş olmanız gerekmez.
Güvenilir, saygılı, açık ve iş birliğine yatkın olmak yeterlidir.
Bugün aynı ekipte çalıştığınız biri birkaç yıl sonra müşteriniz, yöneticiniz, iş ortağınız veya sizi başka bir şirkete tavsiye eden kişi olabilir.
Profesyonel çevre yalnızca kartvizit veya LinkedIn bağlantısı biriktirmek değildir.
İnsanların sizinle yeniden çalışmak istemesidir.
Hata Yaptığınızda Saklamak Yerine Çözmeye Çalışın
İş hayatında hata yapmayan çalışan yoktur.
Önemli olan hatanın ardından ne yaptığınızdır.
Bir hata yaptığınızda mümkün olduğunca erken bildirin, etkisini belirleyin ve çözüm önerisiyle birlikte hareket edin.
“Ben yapmadım.”
refleksi bazen hatanın kendisinden daha fazla zarar verebilir.
Hatanın sorumluluğunu almak her suçu üzerinize almak anlamına gelmez. Kendi payınızı doğru biçimde kabul etmek ve problemin çözümüne katkıda bulunmak anlamına gelir.
Güvenilir çalışan olmak kusursuz olmak değildir.
Hata olduğunda ortadan kaybolmamaktır.
Kariyerinizde İlerlemek İçin Bazen İş Değiştirmek de Gerekebilir
Kariyer gelişimi her zaman aynı şirkette terfi ederek gerçekleşmez.
Bulunduğunuz işte öğrenebileceğiniz şeyler tükenmiş, ilerleme imkânı kalmamış veya hedeflediğiniz kariyer yolu şirketinizde bulunmuyor olabilir.
Bu durumda başka pozisyonları değerlendirmek de kariyer planının parçasıdır.
Ancak yalnızca kötü geçen bir günün ardından iş değiştirme kararı vermek yerine sorunun geçici mi yoksa yapısal mı olduğunu değerlendirin.
Bir pazartesi sabahı bütün kariyerinizi sorgulamanız ise ayrıca değerlendirilmesi gereken bir durum değildir.
O zaten pazartesi.
Kariyerinizde İlerlemek İçin Kendinizi Düzenli Olarak Değerlendirin
Kariyeriniz boyunca zaman zaman durup bulunduğunuz noktayı değerlendirin.
Bir yıl önceye göre hangi yeni becerileri kazandınız?
Daha fazla sorumluluk alıyor musunuz?
Piyasadaki değerinizi artıracak bir uzmanlık geliştirdiniz mi?
Hedeflediğiniz kariyere yaklaşıyor musunuz?
Yoksa yalnızca aynı işleri daha hızlı mı yapıyorsunuz?
Kariyer gelişimi her zaman yeni bir unvanla görünmez. Bazen daha karmaşık işleri yapabilmek, daha bağımsız çalışmak, yeni beceriler kazanmak veya daha büyük sorumluluklar üstlenmek de ciddi ilerlemedir.
Ancak yıllar geçmesine rağmen bilginiz, sorumluluğunuz, yetkinliğiniz ve iş piyasasındaki değeriniz değişmiyorsa, yalnızca kıdeminiz artıyor olabilir.
Kariyerinizde ilerlemek için her şeyi aynı anda değiştirmeniz gerekmiyor.
Nereye gitmek istediğinizi bilin, eksiklerinizi görün ve her yıl kendinize yeni bir şey ekleyin.
Çünkü kariyer basamaklarını çıkmanın en kötü tarafı merdivenin uzun olması değildir.
Yanlış merdiveni yıllarca büyük bir azimle çıkmaktır.
Cv Benim Blog Yeni Nesil İş Arama