Cv Benim Blog Yeni Nesil İş Arama
Benzer Yazılar
Hamdi Ulukaya denildiğinde akla milyarlarca dolarlık Chobani geliyor. 2026 Forbes verilerinde 13,5 milyar dolarlık servetle en zengin Türk iş insanı olarak gösteriliyor. Chobani’nin 2025’te aldığı 650 milyon dolarlık yatırım sonrasında şirketin değerlemesi yaklaşık 20 milyar dolara ulaştı.
Türkiye’nin doğusunda koyunların ve keçilerin arasında büyüyen bir çocuk düşünün. Ailesiyle birlikte hayvanların peşinden dağlara çıkıyor, çobanların arasında yaşıyor; peynirin ve yoğurdun nasıl yapıldığını daha çocukken görüyor.
Yıllar sonra Amerika’ya gidiyor. İngilizcesi yok denecek kadar az. Cebinde yaklaşık 3.000 dolar var. Küçük çapta peynir işi yapmaya başlıyor.
Sonra bir gün karşısına eski bir yoğurt fabrikasının satılık olduğunu söyleyen bir ilan çıkıyor.
Fabrika kapanmış. Eski. Kimsenin gelecek görmediği bir yerde.
Üstelik adamın yoğurt fabrikası işletecek büyük bir sermayesi de yok.
O fabrikayı satın alıyor.
Yaklaşık iki yıl sonra Chobani doğuyor.
Bugün Hamdi Ulukaya’nın hikâyesini ilginç yapan yalnızca kurduğu şirketin büyüklüğü değil. Asıl ilginç olan, hayatının farklı dönemlerinde öğrendiği şeylerin yıllar sonra karşısına çıkan küçücük bir fırsatla birleşmesi.
Çünkü bazen fırsat kapıyı çalmaz.
Bazen önemsiz görünen bir kâğıdın üzerinde karşınıza çıkar.
Çocukluğu Koyunların ve Keçilerin Arasında Geçti
Hamdi Ulukaya, Erzincan’da hayvancılıkla uğraşan Kürt bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Ailesinin yaşamı koyun ve keçilerle, peynir ve yoğurt üretimiyle iç içeydi.
Ulukaya yıllar sonra çocukluğunu anlatırken, kış aylarını köy ve kasabada geçirdiklerini; bahar geldiğinde hayvanlarla birlikte dağlara çıktıklarını, yaz boyunca daha yüksek bölgelere ilerlediklerini ve burada peynir ile yoğurt yaptıklarını anlatıyor.
Bugünkü hayatıyla karşılaştırıldığında oldukça başka bir dünyaydı.
Kendisinin anlattığı gibi, dağdayken paranız olsa bile harcayabileceğiniz bir yer yoktu. Mağaza yoktu, otomobil yoktu, bugünkü anlamıyla tüketim hayatı yoktu. İnsanların bazısının daha fazla, bazısının daha az koyunu vardı.
Dolayısıyla yoğurt ve peynir Ulukaya’nın yıllar sonra Amerika’da keşfettiği ürünler değildi.
Çocukluğunun bir parçasıydı.
Cebinde 3.000 Dolarla Amerika’ya Gitti
1994 yılında Amerika’ya gitti.
İngilizce öğrenmek istiyordu.
Ulukaya o günleri anlatırken New York’taki Penn Station’a geldiğinde kendi adını söylemek ve birkaç basit kelime dışında neredeyse hiç İngilizce bilmediğini söylüyor.
Yanında küçük bir çanta ve yaklaşık 3.000 dolar vardı.
Parasının birkaç ay içerisinde biteceğini biliyor ama sonrasında ne yapacağını kendisi de bilmiyordu.
Bugünkü Chobani’ye bakıp hikâyeyi geriye doğru okumak kolay.
Ama o gün Penn Station’da duran genç adamın önünde yazılı bir başarı planı yoktu.
Önce İngilizce öğrenmeye çalıştı. New York eyaletinin kuzeyine geçti. Bir çiftlikte çalıştı.
Sonra çocukluğundan beri bildiği bir iş yeniden karşısına çıktı:
Peynir.
Önce Küçük Çapta Peynir Satmaya Başladı
Ulukaya’nın babası Amerika’ya geldiğinde ülkede iyi beyaz peynir bulamadığını söyleyerek oğluna peynir işi yapmasını önerdi.
Ulukaya önce Türkiye’den ailesinin yaptığı beyaz peyniri getirerek satmaya başladı. Satışların iyi gitmesi üzerine kredi kullandı ve New York eyaletinin Johnstown kentinde küçük bir peynir üretim tesisi satın aldı.
2002’de Euphrates adıyla kendi beyaz peynirini üretmeye başladı.
Ancak ortada dev bir şirket yoktu.
2005 yılına gelindiğinde işletmenin 40’tan az çalışanı ve yaklaşık 2 milyon dolar cirosu vardı. Şirket ancak başa baş noktasında çalışıyordu.
Yani Ulukaya ticaretin içindeydi.
Üretim yapıyordu.
Satış yapıyordu.
Süt ürünlerini biliyordu.
Ama henüz büyük bir iş insanı değildi.
Ve sonra o kâğıt karşısına çıktı.
Bir Kâğıt Bütün Hikâyenin Yönünü Değiştirdi
2005 yılında küçük peynir şirketinde çalışırken postaların arasında buruşturulup atılmış bir el ilanı gördü:
Tam donanımlı yoğurt fabrikası satılık.
Satılan fabrika, büyük gıda şirketi Kraft’ın kapatmaya karar verdiği eski bir üretim tesisiydi.
Ulukaya fabrikayı görmeye gitti.
Yaklaşık 70–80 yıllık eski bir fabrikaydı. Kraft yoğurt işinden çıkıyor ve tesisi kapatıyordu. 55 kişi işini kaybediyordu.
Fakat Ulukaya’nın çocukluğundan beri kafasında başka bir şey vardı.
Amerika’daki yoğurtları beğenmiyordu.
Kendi anlattığına göre Türkiye’de çocukluğunda yediği koyu kıvamlı yoğurt yerine Amerika’da karşılaştığı yoğurtları fazla şekerli ve sulu buluyordu. Hatta canı yoğurt istediğinde evinde kendisi yapıyordu.
Şimdi karşısında kapanmış bir yoğurt fabrikası duruyordu.
Ulukaya marketlere gitmeye ve rafları incelemeye başladı.
Piyasadaki ürünlere baktı. İnsanların ne satın aldığını gözlemledi. Tüketicilerle konuştu.
Ve kafasında yavaş yavaş bir fikir oluşmaya başladı:
İyi yoğurdu yalnızca pahalı ve özel bir ürün olarak değil, sıradan insanların alışveriş yaptığı marketlerde ulaşılabilir bir fiyatla satmak.
Daha sonra Chobani’nin yöneticilerinden Kyle O’Brien da şirketin ilk yıllardaki yaklaşımını açık biçimde anlatacaktı: O dönemde Fage gibi süzme yoğurt markaları ABD’de bulunuyordu ancak daha çok niş ve özel ürün olarak konumlanıyordu. Chobani ise ürünü geniş kitlelerin satın alabileceği bir fiyat ve dağıtım modeliyle sunmayı hedefledi.
İşte Chobani’nin temel fikri burada ortaya çıktı:
Kaliteli yoğurdu daha fazla insanın ulaşabileceği hale getirmek.
Ama Fabrikayı Alacak Parası Yoktu
Fikrin olması başka, fabrikayı satın almak başka şeydi.
Ulukaya’nın fabrikayı cebinden çıkarıp ödeyecek parası yoktu.
ABD Küçük İşletmeler İdaresi’nin desteklediği SBA kredisi ve yerel ekonomik kalkınma kuruluşlarının yardımıyla finansman sağladı.
2005 yılında fabrikayı yaklaşık 700.000 dolara krediyle satın aldı.
Kraft’ın kapattığı fabrikada çalışan 55 kişiden önce dört kişiyi yanına aldı.
Artık fabrikası vardı.
Birkaç çalışanı vardı.
Çocukluğundan gelen yoğurt bilgisi vardı.
Ama ortada henüz Chobani yoktu.
Hatta Ulukaya’nın kendi anlatımına göre fabrikayı satın aldığı sırada tam olarak hangi yoğurdu üreteceğini bile bilmiyordu.
İlk İşleri Fabrikayı Boyamak Oldu
Burası hikâyenin en güzel bölümlerinden biri.
Yeni bir fabrika satın almışsınız.
Paranız sınırlı.
Ne yapacağınızı tam olarak bilmiyorsunuz.
Hamdi Ulukaya fabrikaya bakıyor ve dış duvarların berbat durumda olduğunu görüyor.
Yanındaki birkaç kişiye:
Önce duvarları boyayalım.
diyor.
Hırdavatçıya gidip boya alıyorlar ve fabrikanın dışını boyamaya başlıyorlar.
Fabrikanın karşısında Crocker’s adında bir biker bar bulunuyor. Bardaki insanlar günlerce fabrikayı boyayan bu küçük ekibi izliyor.
Bir yandan da onlarla uğraşıyorlar:
“Şurayı unuttunuz.”
“Orayı da boyayın” diye dalga geçiyorlar.
Ulukaya yıllar sonra bu olayı anlatırken o gün gerçekten başka ne yapacağını bilmediğini söylüyor. Çok parası yoktu, tecrübesi sınırlıydı ve ertesi gün ne yapacağını dahi bilmiyordu.
O gün yapabileceği bir şey vardı:
Duvarı boyamak.
Onu yaptılar.
Bugünden baktığımızda komik geliyor.
Ama 2005 yazında karşıdaki bardan fabrikayı boyayan birkaç kişiyi seyredenlerin, birkaç yıl sonra o eski binadan Amerika’nın en büyük yoğurt markalarından birinin çıkacağını düşünmeleri için hiçbir neden yoktu.
18 Ay Boyunca Yoğurtla Uğraştılar
Fabrikayı satın aldıktan sonra hemen marketlere ürün göndermediler.
Ulukaya iyi bir yoğurt yapmak istiyordu.
Türkiye’den bir yoğurt ustası getirdi. Türkiye ile Amerika arasında gidip geldi. Yunanistan’a gitti. Farklı kültürler ve tarifler üzerinde çalıştı.
Ürettikleri küçük partileri haftalarca, bazen aylarca bekleterek ürünün üretim tesisinden markete ve oradan tüketicinin sofrasına ulaşana kadar kalitesini koruyup korumadığını test ettiler.
Bu süreç yaklaşık 18 ay sürdü.
Bir buçuk yıl boyunca fabrikaları vardı ama satabilecekleri Chobani henüz yoktu.
İşte başarı hikâyelerinin genellikle atlanan bölümü burası.
Bugün bir fikrimiz oluyor.
Bir ay uğraşıyoruz.
İki ay uğraşıyoruz.
Sonuç çıkmayınca:
“Olmadı.”
diyoruz.
Ulukaya’nın elinde ise krediyle satın alınmış eski bir fabrika vardı ve yaklaşık 18 ay boyunca satacağı ürünü geliştirmeye çalıştı.
Sonunda 2007 yılında istedikleri yoğurdu ürettiler.
Şimdi başka bir sorun vardı.
Bunu kim satacaktı?
İlk 300 Kasa Yoğurt
İlk Chobani yoğurtları Ekim 2007’de üretildi.
İlk büyük sınav Long Island’daki küçük bir kosher marketti.
Markete 300 kasa Chobani gönderdiler.
Sonra beklediler.
Bir gün.
İki gün.
Bir hafta.
Ulukaya satış sonucunun gelmesini bekliyordu.
Bir hafta sonunda haber geldi.
Yoğurt satılmıştı.
Market 300 kasa daha istedi.
Üstelik ürünü alan müşteriler başkalarına da tavsiye etmeye başlamıştı.
Ulukaya için kırılma noktalarından biri buydu.
Çünkü artık yalnızca kendi yoğurdunun güzel olduğunu düşünmüyordu.
Tanımadığı insanlar paralarını verip ürünü satın alıyor ve tekrar istiyordu.
İş hayatında fikirle gerçek arasındaki çizgi bazen tam olarak buradadır.
İnsanların ürününüzü beğeneceğini düşünmeniz başka şeydir.
İnsanların kasada para ödemesi başka şey.
Küçük Bir Marka Gibi Davranmak İstemedi
Chobani’nin önünde iki yol vardı.
Yeni ve bilinmeyen bir marka olarak özel ürün satan küçük mağazalara girebilir, yavaş yavaş büyüyebilirdi.
Ulukaya bunu istemedi.
Yoğurdunun yalnızca yüksek gelirli insanların gittiği özel mağazalarda satılmasını istemiyordu.
Herkesin alışveriş yaptığı normal süpermarketlerin yoğurt raflarında olmak istiyordu.
Bu nedenle ürünün hem kaliteli hem de ulaşılabilir fiyatlı olması gerekiyordu.
Kendisinin yıllar sonra anlattığı gibi amacı “herkes için yoğurt” yapmaktı.
Fakat büyük marketlere girmek de kolay değildi.
İlk büyük alıcılardan biri Chobani’den yaklaşık 200.000 dolar istedi.
Ulukaya’nın böyle bir parası yoktu.
Bunun üzerine parayı nakit yerine yoğurtla ödemeyi teklif etti.
Karşı taraf doğal olarak sordu:
“Ya satılmazsa?”
Ulukaya’nın cevabı oldukça iddialıydı:
Fabrikayı veririz.
Ürün satıldı.
Sonra yeniden sipariş geldi.
Başka mağazalar geldi.
Daha büyük zincirler geldi.
2009’un sonlarına doğru BJ’s ve Costco gibi büyük zincirlere girmeleri Chobani için önemli bir dönüm noktası oldu.
Kalite + Ulaşılabilir Fiyat
Chobani’nin başarısını yalnızca “çok güzel yoğurt yaptı” diyerek açıklamak eksik kalır.
Amerika’da Chobani’den önce de süzme yoğurt vardı.
Örneğin Fage yıllardır ABD pazarındaydı. Ancak ürün daha çok özel ve gurme mağazalarda satılan niş bir ürün olarak konumlanmıştı.
Chobani başka bir yol seçti.
Kaliteli ürün + ulaşılabilir fiyat + herkesin alışveriş yaptığı marketler.
Şirketin ilk dönem yöneticilerinin de açıkça anlattığı gibi amaç, gelir seviyesi ne olursa olsun daha fazla insanın ürüne ulaşabilmesiydi.
Bu çok basit görünen denklem Chobani’nin önünü açtı.
Çünkü pahalı ama kaliteli ürün bulabilirsiniz.
Ucuz ama kötü ürün de bulabilirsiniz.
Zor olan şudur:
İyi ürünü insanların satın alabileceği fiyata verebilmek.
Chobani bunu başardığında karşısında büyük şirketler olmasının önemi giderek azaldı.
İnsanlar ürünü aldı.
Beğendi.
Tekrar aldı.
Market tekrar sipariş verdi.
Şirket daha fazla üretti.
Büyüme böyle başladı.
Beş Kişilik Ekipten Milyar Dolarlık Şirkete
2005’te eski fabrikaya girildiğinde Ulukaya’nın yanında yalnızca birkaç kişi vardı.
2012 yılına gelindiğinde Chobani’nin satışları 1 milyar dolar seviyesine ulaşmıştı. Üstelik Ulukaya bu büyüme döneminde şirket için dış yatırım sermayesi almamıştı.
Bir zamanlar kapanan fabrikanın bulunduğu yerde üretim yeniden büyüdü.
İşçiler geri geldi.
Yeni çalışanlar alındı.
Yeni fabrikalar kuruldu.
Ve karşıdaki birahaneden:
“Şurayı da boyayın!”
diye fabrikayı boyayanlarla dalga geçilen yer, birkaç yıl içerisinde dev bir üretim merkezine dönüştü.
Belki de hikâyenin en güzel taraflarından biri bu.
Çünkü o gün duvar boyayan insanlarla birkaç yıl sonraki milyar dolarlık şirket arasında sihirli bir sıçrama yok.
Arada yıllarca çalışma var.
Fırsat Bazen Bir Anda Gelir, Hazırlanmak Yıllar Sürer
Hamdi Ulukaya’nın hikâyesine yalnızca sonuçtan bakarsak yanlış ders çıkarabiliriz.
Bir ilan gördü.
Fabrika aldı.
Zengin oldu.
Hayır.
O ilanın arkasında yıllar vardı.
Çocukluğunda koyunların ve keçilerin arasında öğrendiği süt ürünleri vardı.
Amerika’ya geldikten sonra çiftlikte çalışması vardı.
Türkiye’den peynir getirip satması vardı.
Küçük peynir fabrikası vardı.
Üretim tecrübesi vardı.
Satış vardı.
Başarısızlık ihtimali vardı.
Ve bütün bunların ardından karşısına eski bir yoğurt fabrikası çıktı.
Başka biri aynı ilanı görüp kâğıdı bir kenara bırakabilirdi.
Ulukaya ise baktığında kendi geçmişiyle bağlantı kurabildi.
Fırsat belki bir günde karşısına çıktı ama o fırsatı görebilecek birikimin oluşması yıllar sürdü.
Girişimcilikte bazen insan aradığı şeyi birkaç ayda bulur.
Bazen on yıl sürer.
Bazen yirmi yıl.
Belki bazı insanlar hayatları boyunca aradıkları fırsatla karşılaşmaz.
Bu nedenle sabır burada romantik bir kişisel gelişim sözü değil.
İşin kendisi.
Pes Etmemek Bazen Sadece O Gün Yapabileceğin İşi Yapmaktır
Hamdi Ulukaya’nın hikâyesinde benim en sevdiğim yer milyar dolarlık satış rakamı değil.
Fabrikayı boyadığı günler.
Çünkü henüz Chobani yok.
Başarı yok.
Para yok.
İnsanların alkışı yok.
Karşıdaki birahanede oturan adamlar onlarla dalga geçiyor.
Ulukaya’nın kendisi de yarın ne yapacağını bilmiyor.
Ama o gün yapabileceği bir şey var.
Duvarı boyamak.
Boyuyor.
Ertesi gün başka bir şey yapıyor.
Sonra yoğurdu araştırıyor.
Sonra deniyor.
Olmuyor.
Bir daha deniyor.
18 ay sonra ürün ortaya çıkıyor.
İlk 300 kasa gidiyor.
Sonra ikinci 300 kasa.
Sonra binlerce.
Sonra milyonlarca.
Başarı hikâyelerini okurken sonuca bakıp:
“Adamın şansı varmış.”
demek kolay.
Şansın rolünü de yok sayamayız ama şans sadece cesur insanların yanında yer alır.
Fırsatı görebilecek bilgi, onu değerlendirecek cesaret ve sonucunu bekleyebilecek sabır gerekiyordu.
Bu Hikâyeden Ne Çıkarmalıyız?
Hamdi Ulukaya’nın hikâyesi yalnızca girişimcilere değil, iş arayan herkese önemli bir şey söylüyor: İstediğimiz işe veya hedeflediğimiz noktaya her zaman hemen ulaşamayabiliriz. Bazen doğru fırsatın karşımıza çıkması aylar, hatta yıllar sürebilir.
Bu süreçte önemli olan şey inançtır. Fransızların “İnanç dağları yerinden oynatır” anlamına gelen güçlü bir atasözü vardır. İnancı güçlü tutmanın yolu ise onu emekle beslemektir. Yeni şeyler öğrenmek, deneyim kazanmak, eksiklerini gidermek ve her başarısızlıktan sonra yeniden denemek, zamanla insanın kendisine daha fazla güvenmesini sağlar. İstediğiniz sonuca ulaşmak bazen uzun zaman alabilir; önemli olan devam etmek ve pes etmemektir.
