Cv Benim Blog Yeni Nesil İş Arama
Benzer Yazılar
Hâkim; mahkemeye gelen uyuşmazlıkları ve davaları Anayasa, kanunlar ve hukuk kuralları çerçevesinde inceleyen, tarafların iddia ve savunmalarını değerlendiren, delilleri inceleyen ve yargılama sonucu karar veren kişidir.
? Yayın Tarihi: 21 Şubat 2018
? Son Güncelleme: 22 Eylül 2026
Bir ceza davasında sanık, müşteki ve tanıkların beyanlarını dinleyebilir, dosyadaki delilleri inceler ve yargılama sonucunda hukuka uygun bir karar verir. Bir hukuk davasında ise örneğin alacak, boşanma, miras veya tazminat gibi bir uyuşmazlıkta tarafların taleplerini, savunmalarını ve sundukları delilleri değerlendirir.
Kısacası hâkimin görevi taraflardan birini savunmak değil, önüne gelen uyuşmazlığı tarafsız ve bağımsız biçimde değerlendirerek hukuka uygun karara bağlamaktır.
Hâkimin Görevleri Nelerdir?
Hâkimin yaptığı işler görev yaptığı mahkemeye göre değişir. Ancak temel olarak dava dosyalarını inceler, duruşmaları yürütür, tarafları ve gerektiğinde tanıkları dinler, sunulan delilleri değerlendirir ve yargılama sürecinin mevzuata uygun biçimde yürütülmesini sağlar.
Dava sırasında bilirkişi incelemesi, keşif veya farklı delillerin toplanması gerekebilir. Hâkim dosyadaki bilgi ve belgeleri birlikte değerlendirerek gerekli ara kararları ve yargılama sonunda hükmünü verir.
Bu nedenle hâkimlik yalnızca duruşma salonunda tarafları dinlemekten oluşmaz. Dosya incelemek, hukuki araştırma yapmak, delilleri değerlendirmek ve gerekçeli karar hazırlamak mesleğin önemli bölümünü oluşturur.
Hâkim Duruşmada Ne Yapar?
Duruşmanın hukuka uygun biçimde yürütülmesini hâkim sağlar.
Tarafların iddia ve savunmalarını dinler, gerekli soruları yöneltir, tanıkların dinlenmesini sağlar ve dosyaya sunulan delilleri değerlendirir.
Ancak filmlerde gördüğümüz gibi hâkimin bütün çalışma hayatı duruşma salonında geçmez.
Bir duruşmanın arkasında incelenmesi gereken dosyalar, dilekçeler, tutanaklar, bilirkişi raporları, mevzuat ve yüksek mahkeme kararları bulunabilir.
Duruşma işin görünen tarafıdır; dosya üzerindeki hukuki çalışma ise mesleğin büyük bölümünü oluşturabilir.
Hâkim ile Savcı Arasındaki Fark Nedir?
Hâkim ve savcı aynı meslek değildir.
Ceza yargılamasında Cumhuriyet savcısı bir suç işlendiği şüphesini öğrendiğinde soruşturma sürecini yürütür ve gerekli şartların oluşması hâlinde kamu davası açar. Hâkim ise önüne gelen uyuşmazlığı veya davayı değerlendirerek karar veren yargı mensubudur.
Bu nedenle savcı iddia makamında bulunurken hâkim karar makamındadır.
Hukuk mahkemelerinde ise ceza davalarındaki anlamıyla bir savcılık makamı bulunmaz; uyuşmazlığın tarafları iddia ve savunmalarını mahkemeye sunar.
Hâkimler Hangi Davalara Bakar?
Bütün hâkimler aynı tür davalara bakmaz.
Adli yargıda hukuk ve ceza mahkemeleri, idari yargıda ise idare ve vergi mahkemeleri gibi farklı yargı alanları ve mahkemeler bulunur.
Örneğin bir aile mahkemesi hâkimi ile ağır ceza mahkemesinde görev yapan hâkimin önüne gelen uyuşmazlıkların niteliği birbirinden tamamen farklıdır.
Bu nedenle “hâkim suçlulara ceza veren kişidir” tanımı da eksiktir.
Hâkimlik yalnızca ceza davalarından oluşmaz. Vatandaşlar ve kurumlar arasındaki özel hukuk uyuşmazlıklarından idarenin işlemlerine karşı açılan davalara kadar farklı yargı alanlarında hâkimler görev yapar.
Hâkim Karar Verirken Neye Bakar?
Hâkim kararını kişisel düşüncesine veya taraflardan hangisini daha haklı bulduğuna ilişkin ilk izlenimine göre vermez.
Dosyadaki iddia ve savunmalar, deliller, ilgili mevzuat ve yargılamada ortaya çıkan hukuki durum birlikte değerlendirilir.
Bir iddianın çok güçlü biçimde dile getirilmesi, o iddianın hukuken doğru olduğu anlamına gelmez.
Bu nedenle hâkimlikte delilleri değerlendirme, hukuki muhakeme yapma ve verilen kararın hukuki gerekçesini ortaya koyabilme büyük önem taşır.
Hâkim Nerelerde Çalışır?
Hâkimler adli ve idari yargı teşkilatı içerisinde farklı mahkemelerde görev yapabilirler.
Adli yargıda ilk derece mahkemelerinin yanında bölge adliye mahkemeleri ve Yargıtay; idari yargıda ise idare ve vergi mahkemelerinin yanında bölge idare mahkemeleri ve Danıştay bulunmaktadır.
Hâkimlerin mesleğe kabul, atama ve nakil işlemlerinde Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) önemli yetkilere sahiptir.
Burada eski içerikte yer alan Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi gibi kurumları artık kullanmıyoruz; bunlar güncel yargı sisteminde eski yapıdaki yüksek mahkemeler olarak faaliyet göstermemektedir.
Hâkim Nasıl Olunur?
Hâkimlik yolu 2019’daki yazımızın hazırlandığı döneme göre önemli ölçüde değişti.
Adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı için temel eğitim yolu Hukuk Fakültesi mezuniyetidir. İdari yargı hâkim yardımcılığında ise hukuk fakültesinin yanında, kanunda belirlenen koşullar ve kontenjan sınırı kapsamında hukuk bilgisine yeterince yer veren siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarındaki bazı dört yıllık yükseköğretim programlarının mezunları da başvurabilmektedir.
Güncel sistemde gerekli adaylar açısından Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS) veya İdari Yargı Ön Sınavı (İYÖS) aşaması bulunuyor. Ardından hâkim ve savcı yardımcılığı için ayrıca yazılı yarışma sınavı ve mülakat süreci uygulanıyor. Adalet Bakanlığının 2026 duyuruları HMGS ve İYÖS sisteminin uygulanmaya devam ettiğini gösteriyor.
Başarılı adaylar doğrudan ertesi gün hâkim olarak kürsüye çıkmıyor.
Yeni sistemde hâkim ve savcı yardımcılığı dönemi bulunuyor. Yönetmelik bu dönemin eğitim, görev ve değerlendirme süreçlerini ayrıca düzenliyor; amaç adayların hukuki uyuşmazlıkları yorumlayabilen, araştırma ve inceleme becerisi kazanmış ve meslek etiğine uygun şekilde yetiştirilmesi.
Dolayısıyla eski yazıdaki “Hukuk Fakültesini bitirir, sınava girer ve hâkim olur” şeklindeki kısa anlatım artık güncel sistemi açıklamaya yetmiyor.
Hâkim Olacak Kişide Hangi Özellikler Bulunmalıdır?
Hâkimlik yoğun okuma, araştırma ve hukuki değerlendirme gerektirir. Bu nedenle analitik düşünme, güçlü muhakeme, dikkat ve sorumluluk duygusu meslekte önemlidir.
Dosyadaki birbirinden farklı iddiaları ve delilleri değerlendirebilmek, olayla ilgili olmayan ayrıntıları ayırabilmek ve ulaşılan sonucu hukuki gerekçeleriyle açıklayabilmek gerekir.
Tarafsızlık ise mesleğin temelidir. Hâkim karşısındaki kişinin kim olduğuna göre değil, dosyadaki hukuki durum ve delillere göre hareket etmek zorundadır.
Sabırlı olmak da önemlidir. Çünkü bazı dava dosyaları yüzlerce hatta binlerce sayfadan oluşabilir ve karar vermeden önce bunların ayrıntılı biçimde incelenmesi gerekebilir.
Hâkimlerin Çalışma Koşulları Nasıldır?
Hâkimlerin çalışma ortamı ağırlıklı olarak adliye ve mahkeme ortamıdır. Duruşmaların yanında dosya inceleme, karar hazırlama ve hukuki araştırma da günlük çalışmanın önemli bölümünü oluşturur.
Mesleğin fiziksel çalışma ortamı genellikle büro ve duruşma salonı olsa da işin sorumluluğu yüksektir. Özellikle yoğun mahkemelerde çok sayıda dosyanın takip edilmesi, duruşmaların yürütülmesi ve kararların hazırlanması ciddi iş yükü oluşturabilir.
Hâkimler görev yerlerinin değiştirilmesine ilişkin atama ve nakil sistemine de tabidir. Bu nedenle meslek hayatı boyunca farklı şehirlerde görev yapılması söz konusu olabilir.
Bu mesleğin çalışma koşullarını yalnızca “temiz ve rahat bir ortamda çalışırlar” diye anlatmak yeterli değildir. Masa başında çalışılması, verilen kararların insanlar ve kurumlar üzerindeki sonuçlarının taşıdığı sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Hâkimlik Kimler İçin Uygun?
Hukuk okumayı ve araştırmayı seven, bir olayın farklı taraflarını dinleyebilen, delilleri değerlendirebilen, yoğun dosya çalışmasından kaçınmayan ve verdiği kararın sorumluluğunu taşıyabilen kişiler için hâkimlik uygun bir kariyer olabilir.
Mesleğin en önemli özelliklerinden biri karar verme yetkisinin aynı zamanda çok ciddi bir sorumluluk getirmesidir.
Çünkü hâkimin önündeki dosya yalnızca kâğıtlardan oluşmaz. O dosyanın sonucunda bir kişinin özgürlüğü, malvarlığı, ailesi veya bir kurumun hakları doğrudan etkilenebilir.
Bu nedenle hâkimlikte önemli olan yalnızca kanunları bilmek değil; hukuk kurallarını somut olaya doğru uygulayabilmek, tarafsız kalabilmek ve verilen kararın gerekçesini ortaya koyabilmektir.
Bölüm ile ilgili detaylı analize aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.
Hukuk Fakültesi Nedir? Mezunu Ne İş Yapar? Maaşları ve İş İmkânları
